Werkplan 2011

1 | Inleiding

Door de 2e Seniorenraad Middelburg (SrM) zijn de afgelopen jaren grote stappen voorwaarts
gezet, zoals het sluiten van een convenant met de gemeente. Een convenant dat ons in staat stelt
in een vroeg stadium mee te denken bij beleidsontwikkelingen die de senioren betreffen.
Gebleken is echter dat de contacten met individuen, cliënten organisaties en ouderenorganisaties
moeizaam waren.

Nu de drie ouderenbonden een kwaliteitszetel hebben hopen we deze contacten duidelijk te
verbeteren.

Te behalen prestaties: De seniorenraad zal haar relatie met college, de ambtenaren
en de gemeenteraad, onderhouden en zo nodig/mogelijk intensiveren. Relaties met het
werkveld zullen verbeterd worden.

2 | Algemeen

In onze statuten staat kort en goed onze missie verwoord. Duidelijk komt hieruit naar voren,
dat de seniorenraad als opdracht heeft, op te komen voor de belangen van de ouderen in de
gemeente en als adviseur van het gemeentebestuur op te treden bij voornemens tot nieuw beleid
en aanpassing van bestaand beleid. Daarnaast heeft de raad tot taak ook ongevraagd met ideeën
en adviezen te komen.

Anders gezegd: de gemeente heeft de Seniorenraad als het ware een antennefunctie t.a.v. het te
voeren ouderenbeleid toebedeeld.

Doordat de 3e SrM pas op 1 januari 2011 begonnen is zal er eerst een inwerkperiode zijn waarin de
materie - deskundigheid op peil gebracht zal worden. Pas hierna zullen zowel op het gebied
van de beleidsadvisering als op het gebied van het geven van ongevraagd advies, de activiteiten
voluit opgepakt kunnen worden en zal de raad zich duidelijker profileren.

Te behalen prestatie: De Seniorenraad zal zich snel inwerken en zich duidelijk
profileren.

3 | De adviestaak

Ideeën ontstaan soms bij ambtenaren, bestuurders, adviesorganen, individuele burgers, enz. en
vinden hun weg in de richting van het gemeentelijk beleid. In het traject van het gemeentelijke
idee tot besluitvorming zijn, in hoofdlijnen, een aantal stappen te onderscheiden:

     a) “het idee“, de vraag, de veranderde omstandigheid, decentralisatie, enz.
     b) (interne) discussie t.a.v. “het idee”
     c) vormgeving van “het idee“. (ambtelijk)
     d) bespreking van “het idee” zowel ambtelijk als bestuurlijk
     e) formulering van beleidsvoornemen
     f) vaststelling voorlopig beleidsvoornemen door B & W

     g) inspraak
     h) bekrachtiging beleidsvoornemen door de gemeenteraad.

    
Dit traject overziende mag het duidelijk zijn dat, wil de inbreng van een adviesraad effectief zijn,
wij niet kunnen wachten tot de algehele inspraak aan de beurt is. Het meest vruchtbare moment
om gehoord te worden, c.q. om advies gevraagd te worden lijkt ons vóór punt d. zodat de mening
van de senioren meegenomen kan worden bij punt e.

Verheugend is dat het college deze werkwijze heeft vastgelegd in een convenant. Een convenant
dat niet alleen bij de bestuurders en de seniorenraad verplichtingen neerlegt, maar ook bij de
ambtenaren.

De seniorenraad realiseert zich dat tussentijds overleg, zoals door ons omschreven, niet altijd
mogelijk is met de voltallige seniorenraad. Wij zullen dan ook binnen de seniorenraad de
aanwezige specialisaties aanscherpen, zodat er in de voorbereiding geen vertraging optreedt. Een
snelle communicatie tussen leden van de seniorenraad zal worden gegarandeerd.
Door een dergelijke werkwijze ontstaan er ook open kanalen tussen ambtenaren en
adviesorganen en hoeft niet alles via de desbetreffende wethouder te lopen. Werkoverleg tussen
ambtenaren en bestuurder vindt nu eenmaal frequenter plaats dan tussen bestuurder(s) en
adviesorganen. Ook de “ongevraagde adviezen” hoeven dan niet altijd via de bestuurlijke lijn te
lopen.

Te behalen prestatie: De leden van de seniorenraad zullen hun taakverdeling en
specialisatie aanscherpen, bewerkstelligen dat zij vroeg in besluitvormingsprocessen
betrokken worden. Een open lijn van en naar ambtenaren moet de snelheid van
uitbrengen van gevraagd en ongevraagd advies bevorderen.

4 |Werkvelden van de Seniorenraad Middelburg

Werkzaamheden van belang voor de Middelburgse senioren zijn:

• Beleidsbeïnvloeding
• Voorlichting
• Ontspanning - ontmoeting - stimulering.

Er is voor gekozen om het gehele aandachtsgebied te verdelen in een negental werkvelden. Ze
passeren hierna een voor een de revue.

a | Wonen

Onze samenleving vergrijst en de verlangens van senioren t.a.v. de vorm van huisvesting
verandert. Was er vroeger een vast rijtje van: zelfstandig wonen, wonen in een aanleunwoning,
verzorgingshuis of verpleeghuis, tegenwoordig is de vraag naar meer diverse woonvormen
(gestimuleerd door de overheid) groot.
De gemeente Middelburg besteedt, in samenwerking met woningbouwverenigingen, veel
aandacht aan ouderenhuisvesting. De moeilijkheid is evenwel om in te schatten welke vormen
van wonen er in de toekomst gewenst zijn. Tussen plan en realisatie zit vaak al een aantal jaren
en bovendien moeten nieuw te bouwen woonvormen toch minstens 25 jaar meekunnen voordat
ze vervangen of gerenoveerd worden. Gemeentelijk beleid moet dus niet alleen gebaseerd zijn
op demografische gegevens maar moet ook een inschatting maken t.a.v. de diverse gewenste
vormen van wonen en de verhoudingen daartussen.
Verzorgingshuizen zijn uit en nieuwe woonvormen zijn de trend.
Hoewel deze vorm van extramuralisering en meer zelfsturing door ouderen valt toe te juichen,
moet bij het ontwikkelen van beleid ook rekening gehouden worden met mensen die minder
goed in staat zijn hun eigen leven te blijven sturen tot op hoge leeftijd.
Voor die mensen blijft het klassieke verzorgingshuis, misschien in wat aangepaste vorm, zijn
waarde behouden.

Kortom: gemeente en woningbouwverenigingen moeten zorgen voor diversiteit. Diversiteit in

prijzen, maar ook diversiteit in woonvormen.
Ouderen missen de druk van de werkomgeving. Presteren is niet langer noodzaak. Maar ouderen
missen ook de omgang met anderen in een werkomgeving. Willen ouderen fit blijven van
lichaam en geest, dan moet ook aan deze aspecten aandacht gegeven worden. De “gezelligheid”
van het klassieke verzorgingshuis moet opnieuw vertaald worden in de richting van ouderen die
zelfstandig wonen, al of niet in geclusterde vorm.
Personen die dicht bij de ouderen staan en hun wensen en gevoelens kennen, zijn de
welzijnsadviseurs, zij zijn de ogen en oren van de doelgroep. Zij kunnen o.a. zien of
voorzieningen voor ouderen ook voor de gehele doelgroep bereikbaar zijn, zowel fysiek als
financieel.

Te behalen prestaties: De seniorenraad zal nauwlettend volgen of er een voldoende en
evenwichtige verdeling van wonen en woonvormen voor ouderen bereikt wordt, met
keuzemogelijkheden voor iedere beurs.
De seniorenraad zal zich inzetten om de vereenzaming van ouderen te helpen voorkomen
en zal dit onder meer doen door contact met de welzijnsadviseurs te onderhouden.
De seniorenraad zal er op toezien dat bij eventueel noodzakelijke bezuinigingen, de
verhouding tussen wonen, zorg en welzijn, in goede verhouding tot elkaar blijft. Liever
een aantal plaatsen minder, dan aantasting van de kwaliteit van leven en wonen.

b |  Gezondheidszorg

De gemeente heeft al sinds jaren een taak op het terrein van de preventieve gezondheidszorg
en heeft deze ondergebracht in een gemeenschappelijke regeling die door de GGD wordt
uitgevoerd.
In toenemende mate komen de bevoegdheden en verantwoordelijkheden m.b.t. de zorg in brede
zin bij de gemeente te liggen, die deze taken, samen met b.v. woningbouwverenigingen en
zorginstellingen vorm geeft.

Te behalen prestaties: De seniorenraad zal daar waar nodig kennis nemen van het werk
van de GGD en over dit werk zo nodig advies uitbrengen aan de gemeente.
De seniorenraad zal nauw betrokken zijn en blijven bij de (gezondheids)zorgtaken van
gemeente en zorgaanbieders.

c | WMO

Het volgen van beleid en ontwikkelingen op het gebied van de "wet op de maatschappelijke
ondersteuning" is primair een taak van de WMO-raad. Dat laat echter onverlet dat de
seniorenraad ook op dit terrein gevraagd of ongevraagd advies kan geven. De taak van de
seniorenraad is daarbij beperkter. Het is denkbaar dat de WMO adviesraad afwegingen moet
maken tussen ouderen en jongeren. De seniorenraad bekijkt primair het belang van de senioren.

Te behalen prestaties: Om te voorkomen dat er dubbel werk wordt gedaan of dat er niet
eenduidig wordt geadviseerd, zal de seniorenraad zich inzetten om goede contacten te
hebben en te blijven houden met de WMO-adviesraad.

d | Welzijn

Niet op alle terreinen m.b.t. welzijn ligt een taak voor de seniorenraad. Met name op het gebied
van het bieden van ontspanning, zal de seniorenraad geen initiatief nemen. Van oudsher zijn
hier o.a. de ouderenbonden, SWM en de kerken in gespecialiseerd. De seniorenraad is wel
bereid om activiteiten van anderen te stimuleren. Bevorderen van ontmoeting kan hoogstens een
bijkomend effect zijn van door de seniorenraad te ontwikkelen activiteiten. Het zwaartepunt van
de werkzaamheden van de seniorenraad ligt dan ook op het gebied van beleidsbeïnvloeding en

voorlichting. Beleidsbeïnvloeding is een continu proces dat, zo mogelijk, uitgevoerd zal worden
conform het gestelde onder "de adviestaak".
T.a.v. de voorlichting zal 1x per jaar een voorlichtingdag worden belegd. Een belangrijke
gemeentelijke taak is vormgeven aan een goed welzijnsbeleid. Welzijnsbeleid voor ouderen
maakt hier een belangrijk onderdeel van uit. De seniorenraad is niet de eerst aangewezene om de
gemeente te volgen en van advies te dienen op dit zo belangrijke beleidsterrein. Feit is evenwel
dat een euro maar een keer uitgegeven kan worden. Vandaar dat het volgen en adviseren op het
gehele beleidsterrein tot onze taak gerekend mag worden.

Te behalen prestaties: Het volgen en adviseren op het terrein van het welzijnsbeleid en
van ontspanningsactiviteiten in het bijzonder.
Het zoeken naar afstemming met andere organisaties die hierin werkzaam zijn of er
raakvlakken mee hebben.

e | Verkeer

Veel ouderen zijn kwetsbare verkeersdeelnemers. Gehoor, zicht en motoriek lopen terug. Daar
tegenover staat dat het verkeer steeds intensiever en gehaaster wordt. Twee ontwikkelingen die,
als daar niet sturend in wordt opgetreden, niet met elkaar in evenwicht zijn en er voor zorgen dat
de zwakste het gelag moet betalen. Meer onveiligheid en minder mobiliteit voor senioren.
De overheid zal er bij al haar maatregelen vanuit moeten gaan dat de zwaksten in het verkeer
(ouderen en jongeren) de maat aangeven. Alle anderen zullen zich daar naar moeten schikken.
Dat geldt niet alleen voor het aanleggen van wegen, oversteekplaatsen e.d., maar ook voor het
gebruiken van alle vormen van vervoer.
Het bovenstaande houdt dus in dat gezondheidszorginstellingen, (winkel)centra e.d. plaatsen
moeten zijn waar haltes voor het openbaar vervoer te vinden zijn. Zebrapaden moeten zodanig
aangebracht worden dat er goed zicht is naar alle kanten.

Te behalen prestaties: De seniorenraad zal alle plannen van zowel gemeente als
vervoersmaatschappijen bezien door de bril van de zwakste verkeersdeelnemers, waarbij
ook de bereikbaarheid van voorzieningen een belangrijk aandachtspunt is.

f |Veiligheid

(On)veiligheid heeft niet alleen te maken met hoe wij in deze wereld met elkaar omgaan, maar
vooral ook met de inrichting van de fysieke leefomgeving.
Hoe veilig is de weg van de woning of het woonzorgcentrum naar b.v. winkels en
welzijnsvoorzieningen. Is verlichting zodanig aangebracht dat ook ouderen met een visuele
handicap ‘s avonds nog buiten kunnen komen. Een groot deel van de senioren is gelukkig nog
niet te bang om ‘s avonds de straat op te gaan, maar het moet ze wel mogelijk gemaakt worden.
De noodzaak om gebruik te moeten maken van een rollator of een ander aangepast
vervoermiddel is voor de gebruiker vaak al belastend. Het moet niet zo zijn dat dit probleem nog
vergroot wordt door onvolkomenheden in de leefomgeving op straat.

Te behalen prestaties: De seniorenraad zal permanent aandacht blijven schenken aan de
kwaliteit van de fysieke leefomgeving.

g | PR en Communicatie

De seniorenraad dient zich enerzijds te richten tot de gemeente en samen met het gemeentelijk
apparaat te werken in het belang van de Middelburgse senioren.
Aan de andere kant dient de seniorenraad contacten te onderhouden met aanbieders van zorg en
niet in de laatste plaats dient zij zich te richten tot de senioren zelf en zeker ook tot de senioren

met een niet-Nederlandse afkomst.
Het probleem is: hoe komen Middelburgers te weten dat zij met opmerkingen en ideeën bij
de seniorenraad terecht kunnen en nog moeilijker: hoe bereik je de senioren met een niet-
Nederlandse achtergrond die mogelijk de Nederlandse taal niet volledig machtig zijn.

Te behalen prestaties: De seniorenraad zal o.a. middels reguliere publicaties in “De
Faam” meer aandacht besteden aan haar werk en aan datgene wat de seniorenraad voor
individuele senioren kan betekenen. Er zal contact worden gelegd met organisaties die
opkomen voor de belangen van mensen met een niet-Nederlandse afkomst.

h | Sport en Bewegen voor ouderen

De seniorenraad wil samen met de afdeling Stedelijk Sociaal Beleid (S.S.B.) het welzijn van
ouderen in Middelburg bevorderen op het terrein van Sport & Bewegen.
Daartoe houdt een lid van de seniorenraad contact met de betreffende ambtenaar en organisaties
op dit terrein.

Te behalen prestatie: De seniorenraad zal aandacht blijven schenken aan het welzijn
en het bevorderen van Sport & Bewegen voor ouderen in samenwerking met de S.S.B.,
Sportgroepen, de Recreatiesport en de Stichting Welzijn Middelburg.

i |Financiën

De seniorenraad ontvangt van de gemeente Middelburg ruim € 8000,- aan subsidie. Dit bedrag
wordt besteed aan kosten van de raad zelf, kosten van vorming en opleiding en het organiseren
van voorlichtingsbijeenkomsten voor de Middelburgse senioren.

Te behalen prestaties: De seniorenraad zal er naar streven regelmatig met
voorlichtingsactiviteiten naar buiten te treden.

5 | De plaats van de Seniorenraad Middelburg in de maatschappelijke omgeving

In de gemeente zijn diverse organisaties werkzaam op gebieden die van belang (kunnen) zijn
voor 60+-ers.
De meest op de voorgrond tredende ouderenorganisaties zijn: ANBO, KBO en PCOB. Ze komen
voort uit een zuil (KBO, PCOB) of zijn van een meer algemene signatuur (ANBO). Het zijn
organisaties waar men al of niet lid van kan worden.
Dit in tegenstelling tot de seniorenraad. Zij kent geen bindingen met een georganiseerde
achterban van kerkelijke of etnische signatuur, maar is door de gemeente Middelburg in
het leven geroepen om op te treden als specifieke belangenbehartiger voor een bepaalde
bevolkingsgroep en als adviesorgaan van de gemeente.
Zij hoort dus meer thuis in het rijtje van:
stedelijk sociaal beleid,sportraad, jeugdraad, culturele raad, WMO-adviesraad e.d.
Het mag overigens duidelijk zijn dat veel gemeentelijke beleidsvelden elkaar overlappen.
Ouderen doen aan sport, maken gebruik van culturele voorzieningen en moeten, helaas, soms
gebruik maken van voorzieningen in het kader van de WMO.
In het belang van de senioren van Middelburg en ter ondersteuning van het stadsbestuur moet er
afstemming worden gezocht met andere instellingen om breder gedragen adviezen uit te brengen.

Te behalen prestatie: De seniorenraad zal zich inspannen haar activiteiten af te stemmen
met andere, in Middelburg werkzame adviesraden en belangengroeperingen.